Echografie en fysiotherapie

Echografie is een therapeutische modaliteit die al sinds de jaren 1940 door fysiotherapeuten wordt gebruikt. Echografie wordt toegepast met behulp van een ronde staaf of sonde die in direct contact met de huid van de patiënt wordt gebracht. Ultrasound gel wordt gebruikt op alle oppervlakken van het hoofd om de wrijving te verminderen en te helpen bij de overdracht van de ultrasone golven. Therapeutisch ultrasoon geluid ligt in het frequentiebereik van ongeveer 0,8-1,0 MHz.

De golven worden gegenereerd door een piëzo-elektrisch effect dat wordt veroorzaakt door de trilling van kristallen in het hoofd van de wand/sonde. De geluidsgolven die door de huid gaan veroorzaken een trilling van de lokale weefsels. Deze trilling of cavitatie kan lokaal een diepe opwarming veroorzaken, maar meestal zal de patiënt geen gevoel van warmte hebben. In situaties waar een verhittingseffect niet wenselijk is, zoals bij een nieuwe blessure met een acute ontsteking, kan de ultrasound gepulseerd worden in plaats van continu door te geven.

Echografie kan veel andere effecten veroorzaken dan alleen het potentiële verwarmingseffect. Het is aangetoond dat het een toename van de weefselontspanning, de lokale bloedstroom en de afbraak van het littekenweefsel veroorzaakt. Het effect van de toename van de lokale bloedstroom kan worden gebruikt om de lokale zwelling en chronische ontsteking te helpen verminderen en, volgens sommige studies, het genezen van botbreuken te bevorderen. De intensiteit of de vermogensdichtheid van de ultrasound kan worden aangepast afhankelijk van het gewenste effect. Een grotere vermogensdichtheid (gemeten in watt/cm2 wordt vaak gebruikt in gevallen waar de afbraak van het littekenweefsel het doel is.

Ultrasound kan ook worden gebruikt om fonoforese te bereiken. Dit is een niet-invasieve manier om medicijnen toe te dienen aan weefsels onder de huid; perfect voor patiënten die zich niet prettig voelen bij injecties. Bij deze techniek dwingt de ultrasone energie de medicatie door de huid. Cortison, dat gebruikt wordt om ontstekingen te verminderen, is een van de meest gebruikte stoffen die op deze manier worden toegediend.

Een typische ultrasone behandeling duurt 3-5 minuten. In gevallen waar de afbraak van het littekenweefsel het doel is, kan deze behandelingstijd veel langer zijn. Tijdens de behandeling wordt de kop van de ultrasone sonde constant in beweging gehouden. Als het hoofd constant in beweging wordt gehouden, moet de patiënt geen enkel ongemak ondervinden. Als de sonde langer dan een paar seconden op één plaats wordt gehouden, kan er een opbouw van de geluidsenergie ontstaan die ongemakkelijk kan worden. Interessant is dat als er zelfs maar een heel klein breukje in een bot in het gebied dat dicht bij het oppervlak ligt, een scherpe pijn kan worden gevoeld. Dit gebeurt als de geluidsgolven tussen de twee delen van de breuk bekneld raken en zich opbouwen tot ze pijnlijk worden. Op deze manier kan ultrasoon geluid vaak worden gebruikt als een vrij nauwkeurig hulpmiddel voor het diagnosticeren van kleine breuken die op de röntgenfoto's misschien niet duidelijk zijn.

Sommige aandoeningen die met ultrasound worden behandeld zijn peesontsteking (of tendinitis als u dat liever heeft), niet-acute gewrichtszwelling, spierkrampen en zelfs de ziekte van Peyronie (om het littekenweefsel af te breken). Contra-indicaties van ultrageluid zijn onder andere lokale maligniteit, metalen implantaten onder het behandelde gebied, lokale acute infectie, vasculaire afwijkingen en direct op de buik van zwangere vrouwen. Het is ook gecontra-indiceerd om ultrasound direct toe te passen over actieve epifysegebieden (groeiplaten) bij kinderen, over het ruggenmerg in het gebied van een laminectomie, of over de ogen, de schedel of de testikels.